Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11479/246
Document Type: info:eu-repo/semantics/bookPart
Title: Wyzysk ideologiczny, tożsamość i wyzwania pedagogiki emancypacyjnej
Authors: Starnawski, Marcin
Keywords: pedagogika emancypacyjna
Issue Date: 2012
Publisher: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
Citation: P. Rudnicki, M. Starnawski, & M. Nowak-Dziemianowicz (Eds.), Władza, sens, działanie: studia wokół związków ideologii i edukacji (pp. 369–406). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Abstract: Cel artykułu sprowadza się do przedstawienia zarysu koncepcji, mogącej służyć jako narzędzie w analizie „pracy ideologii” w niektórych kontekstach społecznych. Propozycja ta koncentruje się na ukazaniu związku pomiędzy zagadnieniami odnoszącymi się do ideologii jako praktyki w ramach hierarchicznego porządku społeczno-ekonomicznego a kwestią tożsamości i opartej na niej polityki (tę ostatnią rozumie się tu w szerokim sensie konstruowania, mobilizowania i aktywizowania podmiotowości w celu realizacji interesów). Ukazując wybrane historyczne przykłady zjawisk, do których opisu zastosowano tu termin wyzysk ideologiczny, autor stawia pytania o socjologiczny sens takiego ich ujmowania. Jako egzemplifi kację wybrano zwłaszcza rasizm oraz niektóre inne odmiany ideologii bazujących na tożsamościowej mobilizacji zbiorowej w polityce prawicowego populizmu w okresach kryzysu, w warunkach nierówności i na tle niepokojów społecznych. W końcowej części rozważań tę propozycję teoretyczną umieszczono w kontekście problematyki edukacji. Sferę edukacji traktuje się tutaj z jednej strony jako jeden z instytucjonalnych kontekstów tworzenia, reprodukcji i działania ideologii. Z drugiej strony edukację postrzega się jako narzędzie oporu społecznego, nieodłączne polityce emancypacji. Tę ostatnią autor rozumie jako proces konstruowania względnie autonomicznej podmiotowości zdolnej podważyć istniejące społeczno-ideologiczne struktury władzy i dominacji/podporządkowania oraz znieść mechanizmy przeciwdziałające demokratyzacji i egalitaryzacji stosunków społecznych. Autor przyjmuje założenie, że edukacja zorientowana na emancypację stanowi jeden z warunków urzeczywistnienia historycznych i egzystencjalnych aspiracji zwłaszcza tych grup i kategorii społecznych, które w największym stopniu doświadczają deprywacji, marginalizacji i alienacji w ramach istniejącego porządku.
URI: http://hdl.handle.net/11479/246
ISBN: 978-83-62302-58-1
Appears in Collections:WNP – Publikacje i manuskrypty

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Wyzysk_ideologiczny_tozsamosc_i_wyzwania_pedagogiki_emancypacyjnej.pdfPełny tekst446.42 kBAdobe PDFView/Open


Items in oPUB are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.