Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11479/198
Document Type: info:eu-repo/semantics/book
Title: Dyskurs edukacyjny po inwazji rozumu instrumentalnego: o potrzebie refleksyjności
Authors: Kwaśnica, Robert
Issue Date: 2014
Publisher: Dolnośląska Szkoła Wyższa
Series/Report no.: Praktyczność i Profesjonalizm;
Abstract: Teraźniejszość to czas nauki i techniki nie tylko dlatego, że to one (nauka i technika) ukształtowały dzisiejsze realia naszego działania, ale również w tym sensie, że właściwy im wzorzec racjonalności – rozum instrumentalny stał się naszą, ludzi dzisiejszych, kulturową oczywistością. Z niej czerpiemy wzorce i kategorie myślenia, a także język i zasady, formujące nasz globalny dyskurs. Pozostając w jej władzy, uznajemy racjonalność instrumentalną za racjonalność jedyną i widzimy świat tylko w jej perspektywie. To właśnie nazywam inwazją rozumu instrumentalnego. Nasza dzisiejsza kulturowa oczywistość to, mówiąc nieco szerzej, zdeformowana widzialność świata, będąca skutkiem tej inwazji, utrwalona w języku i kulturowych wzorcach myślenia, udostępniająca świat w perspektywie zbudowanej z właściwych dla tego rozumu reguł i – co niezmiernie ważne – ukazująca siebie samą jako widzialność obiektywną, naturalną, uniwersalną i bezwarunkowo obowiązującą. Tak pojęta inwazja rozumu instrumentalnego już się dokonała również w dyskursie edukacyjnym. Wprawdzie pozostały jeszcze nieliczne wyspy oporu intelektualistów i refleksyjnych praktyków (por. Śliwerski, 2008), próbujących mówić o edukacji bez ulegania dzisiejszej kulturowej oczywistości, ale dla szerokiej publiczności (dla mediów, polityków, pracodawców, organizujących i prowadzących działalność edukacyjną, a także dla większości rodziców i nauczycieli) sprawa jest jasna: o edukacji należy myśleć i mówić zgodnie z nakazami rozumu instrumentalnego. To jego logiką należy się kierować zarówno wtedy, gdy oceniamy obecny stan edukacji, wytykamy jej błędy i projektujemy zmiany, mające podnieść jej efektywność, jak i wówczas, gdy trzeba stanąć w obronie dzisiejszej szkoły przed tymi, którzy uważają, że wzrost jej efektywności nie ma sensu i jest wręcz szkodliwy, bo jej kryzys jest kryzysem zasad, a nie wykonania, i postulują: zmieńmy te zasady, wypowiadając posłuszeństwo rozumowi instrumentalnemu, z którego pochodzą. Ale taki głos w dzisiejszym dyskursie edukacyjnym brzmi obco. Odbierany jest bez zrozumienia, a dla większości – jest, po prostu, irracjonalny. Nic w tym niezwykłego, bowiem większość uczestników obecnego dyskursu edukacyjnego bezwiednie spełnia nakazy naszej dzisiejszej, kulturowej oczywistości.
URI: http://hdl.handle.net/11479/198
ISBN: 978-83-62302-78-9
Appears in Collections:WNP – Publikacje i manuskrypty

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Dyskurs_edukacyjny_po_inwazji_rozumu_instrumentalnego.pdfPełny tekst1.94 MBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons