Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11479/141
Document Type: Rozdział z książki
Title: Konserwatyzm a edukacja demokratyczna
Authors: Tokarz, Tomasz
Keywords: edukacja demokratyczna; konserwatyzm
Issue Date: 2014
Publisher: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
Citation: K. Gawlicz, P. Rudnicki, M. Starnawski, & T. Tokarz (Eds.), Demokracja i edukacja: dylematy, diagnozy, doświadczenia (pp. 85–107). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
Abstract: Za fundament demokratycznego podejścia do edukacji uznać można ideę poszerzania sprawstwa uczniów, zwiększania możliwości stanowienia o samych sobie w sferze indywidualnej (kierowanie własnym rozwojem) i zbiorowej (wpływ na funkcjonowanie instytucji edukacyjnej). Edukacja demokratyczna opiera się na zasadach wolnego wyboru, samookreślenia, partnerstwa, równych praw, samorządności, na postulacie włączenia uczniów w proces decydowania o sprawach szkolnej wspólnoty. Konsekwencją takiego ujęcia jest odrzucenie modelu formacyjno-autorytarnego, uznającego nieodzowność kształtowania młodych ludzi według odgórnego, zewnętrznego wzorca oraz przypisującego wychowawcy/nauczycielowi nadrzędną rolę w kierowaniu procesem kształcenia oraz ustalaniu reguł panujących w szkole. Idea edukacji demokratycznej poddawana jest zdecydowanej krytyce przez przedstawicieli środowisk konserwatywnych. U podłoża krytyki leżą podstawowe założenia konserwatywnej antropologii i koncepcji życia zbiorowego, przekonań dotyczących natury człowieka i jego roli w świecie. Sceptyczne stanowisko wobec rozwiązań demokratycznych jest jednym z charakterystycznych wyróżników myśli konserwatywnej (zob. m.in. Scruton, 2002, s. 81; Sordyl, 1999, s. 117; Wandowicz, 2000, s. 136-139). Mimo zmian, jakie zaszły w ostatnim stuleciu, demokracja wciąż jest przedstawiana przez konserwatystów jako rozwiązanie godzące w porządek oparty na tradycji i autorytecie, w ideę dobra wspólnego, prowadzące, w konsekwencji, do tryumfu pospolitości, przeciętności nad wyższymi wartościami (m.in. Wandowicz, 2000; Sordyl, 1999, s. 122; Wielomski, 1999; Legutko, 2005a, s. 107-108, 111; Kostro, 1997, s. 107). W niniejszym artykule podejmę próbę zrekonstruowania stosunku konserwatystów do edukacji demokratycznej. Opracowany został na podstawie badań tekstów polskich konserwatystów z lat 1989-2013. Kwerendą objęte zostały wybrane czasopisma (m.in. „Nasz Dziennik”, „Cywilizacja”, „Pro Fide Rege et Lege”, „Nowe Państwo”, „Arcana”, „Rzeczpospolita”, „Kwartalnik Konserwatywny”) i portale internetowe (tj. prawica.net czy konserwatyzm.pl).
URI: http://hdl.handle.net/11479/141
ISBN: 978-83-62302-84-0
Appears in Collections:WNP – Publikacje i manuskrypty

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Konserwatyzm_a_edukacja_demokratyczna.pdfPełny tekst433.23 kBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons