Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11479/124
Document Type: Rozdział z książki
Title: Wrastanie w nierówność. Edukacja przedszkolna a odtwarzanie struktur dominacji i podporządkowania
Authors: Gawlicz, Katarzyna
Keywords: edukacja przedszkolna
Issue Date: 2009
Publisher: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
Citation: A. Męczkowska-Christiansen, & P. Mikiewicz (Eds.), Idee – diagnozy – nadzieje: szkoła polska a idee równości (pp. 83–102). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
Abstract: Podejmując krytyczną refleksję nad edukacją przedszkolną, można poruszać się w obrębie dwóch obszarów. Z jednej strony możliwa jest refleksja nad rolą, jaką edukacja odgrywa w wyrównywaniu szans życiowych dzieci i wspomaganiu dzieci wywodzących się ze środowisk nieuprzywilejowanych, w tym szczególnie mieszkających na wsi (por. np. Lubowiecka 2004; Putkiewicz, Żytko 2003). Uznaje się, że dzieci, których rodziny o niskim statusie społeczno-ekonomicznym i ograniczonych kompetencjach kulturowych nie są w stanie wyposażyć w umiejętności niezbędne do odniesienia sukcesu w procesie edukacji (por. Szlendak 2003), powinny być objęte programem publicznej edukacji przedszkolnej, który umożliwi kompensację tych braków. W tym kontekście istotne staje się zwłaszcza zwrócenie uwagi na ograniczony dostęp do edukacji przedszkolnej: dla przykładu, w roku szkolnym 2006/2007 w skali kraju do przedszkola uczęszczało zaledwie 33 procent dzieci trzyletnich, 44 procent czteroletnich, 56 procent pięcioletnich i 97 procent sześcioletnich. Z drugiej strony przedmiotem krytycznej refl eksji nad edukacją przedszkolną musi stać się jej rola w procesie wdrażania dzieci w obowiązujący porządek społeczny. Z tej perspektywy przedszkole jawi się jako miejsce oddziaływania przemocy symbolicznej, prowadzącej do przyswojenia sobie przez dzieci norm, wartości, zasad określonej kultury (Bourdieu, Passeron 2006; Falkiewicz -Szult 2007; Siarkiewicz 2000). Niniejszy tekst mieści się w tym właśnie nurcie. Podejmuję w nim kwestię działania przedszkola jako instytucji przygotowującej dzieci do funkcjonowania w ramach hierarchicznych, nieegalitarnych struktur opartych na wieku i pozycji społecznej. Pokazuję, w jaki sposób przedszkolaki dowiadują się, że „duzi rządzą” i jak na tę wiedzę odpowiadają, często walcząc o własną autonomię i niezależność.
URI: http://hdl.handle.net/11479/124
ISBN: 978-83-895-18-89-7
Appears in Collections:WNP – Publikacje i manuskrypty

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Wrastanie_w_nierownosc.pdfPełny tekst495.72 kBAdobe PDFView/Open


Items in oPUB are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.